Badanie palpacyjne piersi

Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet. Badania przeprowadzone na terenie Polski dowodzą zatrważającej statystyki: 11 000 zachorowań i 5 000 zgonów rocznie. Skutecznym, a jednocześnie najprostszym orężem w walce z nowotworem sutka jest dające miarodajne rozpoznanie palpacyjne badanie piersi oraz samobadanie piersi. Szybka reakcja na pierwsze zmiany w piersiach znacząco zwiększa szanse wyleczenia.
 

Badanie palpacyjne piersi jest badaniem rutynowym, wykonywanym podczas każdej konsultacji ginekologicznej i przedmiotem obowiązkowej, comiesięcznej samokontroli każdej kobiety, która ukończyła 25. rok życia.

Badanie w gabinecie lekarskim powinno być przeprowadzone w warunkach pełnej intymności. Pacjentka powinna być rozebrana do pasa. Prawidłowo wykonane badanie składa się z dwóch części: oglądania i badania palpacyjnego, obejmującego badanie piersi i regionalnych węzłów chłonnych.

Badanie piersi u ginekologa: oglądanie

W pierwszej kolejności lekarz dzieli optycznie pierś na cztery kwadranty: przyśrodkowo-górny, przyśrodkowo-dolny, boczny-dolny i boczny-górny. Taka metoda pozwala na stosunkowo dokładne zlokalizowanie położenia zmiany. Dalej lekarz przechodzi do oceny zarysu i symetrii piersi. Następnie doszukuje się wszelkich:

• wciągnięć skóry,
• wciągnięć brodawki,
• zaczerwienień,
• pogrubień, świadczących o występowaniu nacieku,
• owrzodzeń,
• guzków na skórze sutka.

Każdy z wymienionych powyżej objawów powinien zwrócić uwagę badającego i być powodem natychmiastowej diagnostyki. Najczęściej wykrywane są łagodne zmiany w piersiach, ale zawsze muszą być one dokładnie zbadanie.

Badanie palpacyjne na stojąco i leżąco

Badanie palpacyjne przeprowadzane jest w dwóch pozycjach: stojącej i leżącej.

Na początku pacjentka proszona jest o położenie się na kozetce, z ręką po stronie badanej ułożonej za głową. W następnej kolejności lekarz płasko ułożoną głową przesuwa się po całej piersi , lekko uciskając ją ku klatce piersiowej w poszukiwaniu ewentualnych zmian. Po kontroli całej piersi, tj. wszystkich czterech kwadrantów, niezbędne jest zbadanie górnej, zewnętrznej przestrzeni, tak zwanego ogona pachowego, czyli przestrzeni między dołem pachowym a piersią, gdzie ryzyko umiejscowienia zmiany jest największe, ze względu na fizjologiczny układ przepływu limfy. Taki sam schemat postępowania dotyczy drugiej piersi.

Następnie badanie przeprowadza się na siędząco, w zupełnym rozluźnieniu, z rękoma opuszczonymi wzdłuż tułowia. Taka pozycja umożliwia badanie węzłów chłonnych jako przewodu wyczuwalnego między palcami a żebrami. Każde zgrubienie, nienaturalnie miejscowe stwardnienie wymaga przeprowadzenia dodatkowych badań.

W dalszej kolejności bada się wgłębienie powyżej obojczyka.

Na koniec, jeśli pacjentka zgłasza wyciek z brodawki, lekarz może poprosić badaną o jej uciśnięcie lub zrobić to sam. Wszelka wydzielina poza okresem laktacji jest objawem patologicznym.

Samobadanie piersi

Tak jak wspomniane było wcześniej, badanie palpacyjne gruczołu piersiowego powinno być elementem każdej wizyty u ginekologa czy lekarza rodzinnego, a także comiesięcznego samobadania piersi.

Każda kobieta, która ukończyła 25. rok życia powinna raz w miesiącu, najlepiej około 10. dnia cyklu przeprowadzić samobadanie piersi według schematu podanego powyżej. Wszystkie wymienione odchylenia od normy powinny być sygnałem alarmowym i być powodem jak najszybszej wizyty kontrolnej u swojego lekarza.

W celu zwiększenia precyzji wskazane jest badanie piersi przy lustrze, z ustawieniem dodatkowego źródła światła, na przykład w postaci lampki po stronie badanej. Zawsze także warto poprosić partnera o pomoc.


Bibliografia

Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
Czekanowski R. Choroby gruczołu sutkowego - menopauza - hormonalna terapia zastępcza, Borgis, Warszawa 2003, ISBN 83-85284-37-0
Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7