Ćwiczenia po mastektomii

Ćwiczenia po mastektomii mają pomóc kobiecie po operacji powrócić do sprawności ruchowej. Amputacja piersi to dla kobiety całkiem nowa sytuacja, z którą niełatwo się pogodzić. Życie po mastektomii wymaga psychicznego uporania się z faktem straty piersi i pokonania bólu oraz dolegliwości związanych z operacją. Pierwsze tygodnie to nauka cierpliwości. Pokonanie traumy psychicznej i gimnastyka po mastektomii są prostsze, gdy zdecydujesz się na wsparcie psychologa, fizjoterapeuty bądź ochotniczek ze stowarzyszeń Amazonek.

Mastektomia – rehabilitacja

W początkowych tygodniach po operacji usunięcia piersi konieczna jest rehabilitacja ruchowa w specjalistycznej placówce. Trzeba również wykonywać samodzielnie ćwiczenia w domu. Najlepiej kilka razy dziennie po kilkanaście minut. Ćwiczenia po mastektomii można wykonywać w różnych sytuacjach, np. podczas oglądania telewizji lub w czasie rozmowy z bliskimi. Po kilku miesiącach od mastektomii intensywność ćwiczeń można systematycznie zwiększać. Z czasem do ćwiczeń tych warto dołączyć ćwiczenia ogólnorozwojowe, mające na celu poprawę kondycji.

Wiele kobiet od lat systematycznie ćwiczy, przychodząc na zajęcia do klubów Amazonek, które istnieją w wielu miastach Polski. Ćwiczenia po mastektomii są wskazane, gdyż uruchamiają pompę mięśniową, pomagającą w odpływie chłonki. Zaniechanie gimnastyki i zlekceważenie zaleceń profilaktyki przeciwobrzękowej może prowadzić do powstania przykurczów, obrzęku i spadku sprawności fizycznej.

Aktywność fizyczna – klucz do odzyskania sprawności

Dzięki aktywności fizycznej, powrót do sprawności ruchowej po mastektomii będzie znacznie szybszy. Oczywiście, naturalne jest to, że zaraz po amputacji piersi zdolność ruchowa ramion jest znacznie ograniczona. Jednak próbę jakiegokolwiek ruchu należy podjąć już następnego dnia po operacji, leżąc jeszcze w łóżku. W kolejnych dobach zalecane jest wykonywanie kilku prostych ćwiczeń. Może to być zaciskanie dłoni w pięść, rozczapierzanie i łączenie palców, próba zginania i prostowania ręki w stawie łokciowym. Również codzienne czynności można zaliczyć do ćwiczeń usprawniających, np. zapięcie biustonosza, wycieranie pleców ręcznikiem lub szczotkowanie włosów.

Początkowo ćwiczenia wykonuje się do granicy bólu. Z czasem jednak należy podnosić sobie poprzeczkę. Niepodejmowanie prób wyjścia poza granicę bólu nie rozciągnie tkanek miękkich i może doprowadzić do powstania przykurczów. Granicę tę trzeba przekraczać, ale stopniowo i rozważnie. Lepiej ćwiczyć częściej, a krócej, stopniowo zwiększając wysiłek.

Gimnastyka po mastektomii

Ćwiczenia, których nie wolno wykonywać po mastektomii, to: zwisy, ćwiczenia wymagające podpierania się rękami, ćwiczenia z ciężarkami i gumami, sporty wymagające zamaszystych ruchów ręką, stretching. Gimnastyka po mastektomii nie może być forsowna. Nadmierny wysiłek sprzyja bowiem obrzękom limfatycznym. Po amputacji piersi należy unikać podnoszenia ciężkich przedmiotów kończyną strony operowanej. Niewskazane są gwałtowne ruchy, szarpanie, uderzenia czy uciski ręki.

Wybrane ćwiczenia dla Amazonek

Bezpośrednio po operacji zdolność ruchowa ramion jest nieco ograniczona. Normalny zakres ruchów i ich elastyczność powinny jednak stopniowo wracać. Możesz przyspieszyć powrót do formy, wykonując systematycznie kilka łatwych ćwiczeń.

• Zapinanie biustonosza – podnieś ręce na wysokość barków. Stój na lekko rozstawionych nogach, aby utrzymać równowagę. Zwiększaj ruchomość barków, wykonując ruchy zwykle praktykowane podczas zakładania stanika. Zacznij od wyciągnięcia rąk i uniesienia ich na wysokość ramion. Zegnij ręce w łokciach, palce skieruj w stronę podłogi, ramiona trzymaj pod kątem prostym do ciała. Powoli zbliżaj dłonie do ciała, łącząc je na plecach, na wysokości zapięcia biustonosza. Rozluźnij ramiona, a następnie powtórz ćwiczenie.
• Wycieranie pleców – trzymaj naciągnięty ręcznik ukośnie za plecami. Przesuwaj go w górę i w dół wzdłuż ukośnej linii, tak jak podczas wycierania pleców. Powtórz ćwiczenie z ręcznikiem trzymanym w drugiej ręce u góry. Ręcznik lub szarfa powinny być na tyle długie, abyś mogła wyprostować jedno ramię.
• Szczotkowanie włosów – oprzyj ramię na twardej powierzchni. Trzymając prosto głowę i barki, szczotkuj włosy do góry i na boki.
• Ściskanie dłonią piłeczki – trzymaj w dłoni gumową piłeczkę lub podobny do niej przedmiot. Piłeczka powinna być dostatecznie twarda, abyś musiała użyć siły podczas jej ściskania, ale zarazem na tyle miękka, aby dała się zauważyć po pewnym czasie poprawa siły mięśni. Zaciskając pięść, uciskaj delikatnie piłkę, następnie rozluźnij dłoń. Zaprzestań ćwiczenia, jeżeli pojawi się ból.
• Gimnastyka ramienia – połóż zdrowe ramię na płaskiej powierzchni i oprzyj na nim głowę lub stań bokiem do stołu lub oparcia krzesła i oprzyj na nim zdrowe ramię. Zginając się lekko w talii, zwieś swobodnie ramię po operowanej stronie. Kołysz zwisającą rękę do przodu i do tyłu, w prawo i w lewo, a następnie zataczaj nią małe kręgi. Kiedy ramię rozluźni się, stopniowo powiększaj zakres ruchów.  

Życie po mastektomii wymaga wielu zmian, borykania się z wieloma problemami. Gimnastyka po mastektomii, zwłaszcza w kręgu Amazonek, może sprawić, że łatwiej będzie ci pogodzić się z nowym stanem i zrozumieć, że wokół ciebie jest wiele kobiet, które mają problemy podobne do twoich. 




Bibliografia

Mikołajewska E. Fizjoterapia po mastektomii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4216-0
Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7
Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1