Diagnostyka raka piersi

Zazwyczaj zaczyna się od tego, że w piersi zostaje wykryty guz. Czasami następuje to przypadkiem, czasami jest wynikiem badania lekarskiego lub badań kontrolnych (mammografia).

Wykrycie guza

Zobacz, jak wygląda wykrywanie guza w zależności od tego czy poddajesz się regularnym badaniom kontrolnym, czy pozostawiasz sprawę własnemu torowi.

  
Należy podkreślić, że większość guzów piersi to zmiany łagodne, aczkolwiek w każdym przypadku konieczna jest dokładna diagnostyka czyli ocena, czy naprawdę guz nie ma charakteru nowotworowego, bo zmienia to diametralnie sposób postępowania i wymaga wdrożenia szybkiego leczenia.

Krok 1 – badanie lekarskie

W przypadku wykrycia przez kobietę (samobadanie piersi) przypadkowo guza, powinna zgłosić się jak najszybciej do lekarza ginekologa bądź onkologa. Lekarz ocenia palpacyjnie (dotykiem) wielkość guza, położenie w piersi, a także stan węzłów chłonnych w pasze. Prawidłowo, węzły chłonne nie powinny być wyczuwalne. Jeżeli pod pachą wyczuwalne są zgrubienia, które towarzyszą wykrytemu w piersi guzowi, istnieje niestety duże prawdopodobieństwo, że guz może mieć charakter rakowy i że mogło dojść do przerzutów (rozsiewu raka) w węzłach.

Oczywiście bywa też i tak, że węzły chłonne mogą być powiększone z innych powodów – np. zapalnych. Niemniej jednak stan taki wymaga szczególnej uwagi i wykonania dalszych badań.

Jeżeli guz (lub podejrzana zmiana – często możesz spotkać się z terminem „mikrozwapnienia”) jest wykryta podczas mammografii, lekarz również sprawdza czy zmiana jest w jakikolwiek sposób wyczuwalna w piersi i sprawdza także stan węzłów chłonnych.

Krok 2 - USG lub/i mammografia

Badania obrazowe mają na celu uwidocznienie na ekranie monitora (USG) lub kliszy rentgenowskiej (mammografia) szczegółów dotyczących budowy guza, jego stosunku do otaczających tkanek oraz stanu węzłów chłonnych w pasze. Oto kilka cech, które odróżniają guz złośliwy (rak) od guza łagodnego w badaniach.

Guz łagodny - kształt zwykle nierówny, poszarpany jednolite wnętrze.                                            

Guz złośliwy (rak) - zwykle okrągły, o równych obrysach,

Na podstawie badania lekarz decyduje, czy dany guz można poddać obserwacji, czy konieczne jest dalsze drążenie sprawy, czyli dalsza diagnostyka.

Krok 3 – biopsja cienkoigłowa (BAC)

W przypadku obecności podejrzanej zmiany w piersi, lekarz zaleci badanie zwane biopsją cienkoigłową. Polega na nakłuciu piersi cieniutką igłą pod kontrolą USG i zassanie odrobiny tkanki z guza do strzykawki, a następnie zbadaniu przez lekarza pod mikroskopem. Jeżeli lekarz w materiale pobranym z guza wykryje komórki nowotworowe, mamy prawie pewność, że wykryty guz jest niestety rakiem.

Niekiedy jednak biopsja nie dostarcza jednoznacznej odpowiedzi i wtedy konieczne staje się wykonanie dalszych badań takich jak:

• Biopsja gruboigłowa – metoda podobna do biopsji cienkoigłowej z tym, że igła do nakłucia jest znacznie grubsza. Pozwala to pobrać nie tylko same komórki jak w biopsji cienkoigłowej, ale większy kawałek tkanki. Metoda ta charakteryzuje się dość dużą czułością, czyli jeśli guz to naprawdę rak – biopsja gruboigłowa w 80-90% przypadków pozwoli na właściwe rozpoznanie.
• Badanie śródoperacyjne – polega na wycięciu guza w znieczuleniu ogólnym, a następnie szybka ocena przez lekarza patologa, co jeszcze w czasie operacji pozwala na podjęcie odpowiednich kroków czyli:
• jeżeli guz jest łagodny – zakończenie operacji,
• jeżeli guz jest złośliwy – podjęcie radykalnych kroków w postaci usunięcia piersi (mastektomia) lub w szczególnych przypadkach zakończenie operacji i poddanie chorej radioterapii – jest to tzw. zabieg oszczędzający (BCT) – piszemy o tym szerzej w dziale poświęconym leczeniu

Należy wspomnieć jeszcze, że jeżeli chirurg przed operacją ma problem z oceną położenia guza, a także jeżeli guz nie jest wyczuwalny (małych rozmiarów) i został rozpoznany przy pomocy badań obrazowych, posiłkuje się USG lub mammografią do założenia tzw. kotwiczki – tzn. wkłuwa przed zabiegiem do wnętrza guza cieniutki przewód, dzięki któremu może zlokalizować zmianę w czasie operacji.

Bibliografia

Tabar L. Rak piersi - wczesne wykrywanie przy użyciu mammografii, Medipage, Warszawa 2010, ISBN 978-83-61104-27-8
Wesołowska E. (red.), Diagnostyka obrazowa raka sutka, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-236-2
Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6
Stavros T. Ultrasonografia piersi, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-37-4