Implanty a rak piersi

Piersi składają  się przede z tkanki gruczołowej, odpowiedzialnej za podstawową funkcję gruczołu sutkowego, jaką jest produkcja mleka. W ich skład wchodzi także tkanka tłuszczowa, oraz tkanka łącznej, która stanowi rodzaj rusztowania. Wraz z wiekiem, zmianami hormonalnymi zachodzącymi podczas ciąży i karmienia piersią oraz pod wpływem działania siły grawitacji, dochodzi do zmian w wyglądzie i budowie piersi.

Dlaczego implanty?

Okazuje się, że zabieg wszczepienia implantów jest najczęściej wykonywaną operacją plastyczną na świecie. Dane pochodzące z USA wskazują, że w tym kraju na zabieg zdecydowało się blisko 300 tysięcy kobiet. Odpowiednio dobrane implanty pozwalają na uzyskanie nie tylko powiększenia piersi, ale także korekcji ich kształtu oraz wielkości. U kobiet po mastektomii czyli operacyjnym odjęciu piersi w przebiegu leczenia choroby nowotworowej, wykonuje się rekonstrukcję z wykorzystaniem protez piersi.   

Badania nad implantami piersi

Ze względu na to, że implanty to jednak ciało obce, które umieszcza się wewnątrz tkanek ludzkiego organizmu, zaczęto się zastanawiać, czy ich wszczepienie ma jakikolwiek związek z ryzykiem rozwoju raka piersi.

Wszczepianie implantów piersi ma już ponad 50 letnią historię, od początku stosowano głównie implanty silikonowe. Silikon jest polimerem, który używa się w medycynie nie tylko w protezach piersi, ale także przy produkcji strzykawek, wenflonów, rurek dotchawiczych oraz sztucznych zastawek serca.

W latach 80-tych ubiegłego wieku, w mediach zaczęły się pojawiać różne, nie potwierdzone dowodami, przypuszczenia w kierunku rakotwórczego działania żelu silikonowego.

Pierwszy raz poważnie zajęto się tym problemem w 1986 roku w Stanach Zjednoczonych. Naukowcy z Los Angeles przebadali blisko 3000 kobiet, u których wszczepiono implanty piersi w okresie 1959, a 1980 rokiem, czyli ponad dwudziestoletnim przedziale czasowym. Nie stwierdzono wtedy zwiększonego ryzyka rozwoju raka piersi w tej grupie pacjentek. Obserwację kontynuowano. W 1992 roku ponownie przebadano wspomnianą grupę kobiet – i ponownie nie stwierdzono, aby ryzyko rozwoju raka piersi różniło się od występującego w populacji.

Podobne badania na dużych, kilkutysięcznych grupach kobiet z wszczepionymi implantami powtarzano jeszcze niezależnie w Kanadzie w 1992 roku, w 1996 roku oraz w 2000 roku. Eksperci są zgodni co do faktu, że u kobiet z implantami piersi nie stwierdza się częstszego występowania raka piersi, a u kobiet po rekonstrukcji piersi z użyciem implantów nie ma zwiększonego ryzyka nawrotu raka.

Profilaktyka raka piersi w przypadku implantów

Ze względu na to, że w prawie 75% przypadków raka piersi u kobiet nie stwierdza się obciążenia genetycznego tym nowotworem, ogromnie ważną rolę zajmują badania mające na celu wczesne wykrycie nowotworu. Wiadomo, że im mniej zaawansowane stadium raka, im mniejszym guz – tym większa szansa na usunięcie nowotworu i pełne wyleczenie.

U kobiet z wszczepionymi implantami, ocena piersi może być nieco utrudniona. W przypadku samobadania piersi, polecanego kobietom w każdym wieku, kobiety z implantami piersi powinny zwrócić szczególną uwagę na każdą zmianę w wielkości, kształcie lub spoistości piersi, a także sprawdzać regularnie czy pod pachami nie ma zgrubień, mogących odpowiadać powiększonym węzłom chłonnym. Konieczna jest także kontrola u ginekologa, najlepiej co pół roku, z wnikliwym badaniem piersi przez lekarza.

U kobiet z implantami piersi po przekroczeniu 40. roku życia, zaleca się  podobnie jak w innych kobiet w tej grupie wiekowej badania mammograficzne. Ponieważ implanty mogą utrudniać prawidłową interpretację badania mammograficznego, należy poinformować o tym koniecznie lekarza kierującego na badanie. W takiej sytuacji stosuje się nieco inne ułożenie piersi pod aparatem, dodatkowe projekcje, a zdjęcia powinien opisywać lekarz doświadczony w ocenie piersi z implantami.

Leczenie raka piersi u kobiet z implantami

Leczenie w przypadku raka piersi u kobiet z implantami nie odbiega od standardowego postępowania. Jeszcze do niedawna uważano, że w przypadku wszczepionych implantów istnieją przeciwwskazania do tzw. leczenia oszczędzającego. Leczenie oszczędzające pozwala na zachowanie piersi – usuwa się guz z dużym marginesem tkanek, a nie całą pierś. Po zabiegu konieczne jest przejście serii naświetlań. W 2008 roku naukowcy zweryfikowali pogląd na tą sprawę i doszli do wniosku, że u kobiet z wszczepionymi implantami można, bez obaw, wykonać zabieg oszczędzający. Co istotne, także rokowanie w przypadku stwierdzonego raka piersi jest podobne jak w przypadku pozostałych kobiet.


Bibliografia

Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
Czekanowski R. Choroby gruczołu sutkowego - menopauza - hormonalna terapia zastępcza, Borgis, Warszawa 2003, ISBN 83-85284-37-0
Dal Pozzo E., Dilts J., Kiedy TO przydarzy się Tobie. Poradnik dla kobiet chorych na raka piersi, Świat Książki, Warszawa 2009, ISBN 978-83-247-1290-8