Macierzyństwo z rakiem piersi

Związek macierzyństwa z rakiem piersi jest dwojaki. Macierzyństwo wpływa na ryzyko zachorowania na raka piersi. Według badań odpowiednio wczesna ciąża znacznie obniża ryzyko choroby. Z drugiej strony rak piersi, a szczególnie terapie leczenia raka, znacząco wpływają na późniejszą płodność. U niektórych kobiet terapia skutkuje niepłodnością, inne mogą zajść w ciążę.

 

Macierzyństwo a ryzyko raka

Kobiety, które zaszły w ciążę przed 30 rokiem życia są mniej narażone na zachorowanie na raka piersi. Im wcześniej zaszłaś w ciążę, tym mniejsze ryzyko późniejszego pojawienia się raka piersi. Jeżeli zajdziesz w ciążę około trzydziestki, ryzyko zachorowania na raka jest takie samo jak u kobiet, które nigdy nie miały dziecka.

Dzieje się tak dlatego, że estrogen (czyli hormon towarzyszący kobietom głównie podczas miesiączki) zwiększa ryzyko wystąpienia raka. Im więcej estrogenu u kobiety - tym większe ryzyko. Dlatego zachorowania na raka częściej dotykają kobiet, które wcześnie zaczęły miesiączkować lub późno przeszły menopauzę. Ciąża "wyłącza" na kilka miesięcy miesiączkowanie i dzięki temu zmniejsza ilość estrogenu w organizmie kobiety, a zwiększa poziom progesteronu.

Ciąża mnoga i karmienie piersią dodatkowo obniżają prawdopodobieństwo raka. U kobiet, które karmią piersią 1,5-2 lata, lub karmią dwojaczki - ogranicza to jeszcze bardziej ilość cyklów menstruacyjnych. Niektóre badania sugerują, że jeśli kobieta karmiła piersią, poziom prolaktyny zmniejszał się u niej do końca życia, niezależnie od tego, czy karmiła piersią w późniejszym czasie.

Diagnoza raka podczas ciąży

Diagnoza raka podczas ciąży jest utrudniona. Dzieje się tak dlatego, że piersi w czasie ciąży zmieniają się i trudniej wyczuć w nich zmiany. Dlatego w czasie ciąży bardzo ważne jest samobadanie piersi. Jeśli wyczuwalne są jakiekolwiek nieregularności w piersiach - zgłoś się do lekarza, który skieruje cię na badania mammograficzne. Wbrew obawom, badania mammograficzne nie zaszkodzą tobie ani dziecku. Pomogą za to wykryć raka i od razu zacząć go leczyć. Jeśli twój lekarz odradza ci mammografię w czasie ciąży - możesz wybrać badanie ultrasonograficzne, jako alternatywę dla tego badania.

Według badań rak piersi wykryty w czasie ciąży jest tak samo uleczalny, jak rak wykryty w każdym innym momencie życia. Opcje leczenia raka są ograniczone, ale wyleczenie nadal jest możliwe. Wszystko zależy od następujących czynników:

• rozmiaru guza,
• dokładnego miejsca powstania guza,
• momentu ciąży.

Najczęściej stosowaną formą leczenia raka piersi w ciąży jest mastektomia, czyli zabieg usunięcia guza lub całej piersi. Niesie to za sobą pewne ryzyko, ale po ustaleniu odpowiedniego terminu (kiedy narkoza nie wpłynie negatywnie na płód), zalety tego rozwiązania przewyższają ryzyko.

Jeśli mastektomia jest częściowa, zwykle stosuje się też radioterapię. W przypadku kobiet w ciąży radioterapia jest niewskazana, gdyż mogłaby doprowadzić do poronienia lub defektów u płodu, niezależnie od momentu ciąży.

Chemioterapia w pierwszym trymestrze ciąży także jest niezalecana. W pozostałych dwóch trymestrach można ją przeprowadzić, ale wiąże się z ryzykiem przedwczesnego porodu lub niskiej wagi urodzeniowej dziecka. Przeprowadzono badania na ten temat, które mówią, że w większości przypadków chemioterapia w 2 i 3 trymestrze ciąży jest bezpieczna dla płodu i matki.

Terapia hormonalna, stosowana w leczeniu raka piersi, nie jest zalecana dla kobiet w ciąży. Są przypadki urodzeń zdrowych dzieci, mimo terapii hormonalnej. Jednak potrzebne są dalsze badania, aby stwierdzić bezpieczeństwo tej formy terapii.

Po urodzeniu dziecka, kobieta u której wykryto raka piersi powinna dalej leczyć raka. Może już przejść radioterapię i terapię hormonalną, jeśli są wskazane. Wtedy jednak nie może karmić piersią.

Ciąża po remisji raka

Macierzyństwo z rakiem piersi, a nawet po jego wyleczeniu może być trudne. Istnieją skutki uboczne leczenia raka, które wpływają na płodność kobiety.

Większość lekarzy zaleca przesunięcie decyzji o macierzyństwie o co najmniej dwa lata po wyleczeniu raka piersi. Nie ma jednak twardych dowodów na to, że te dwa lata czekania są naprawdę niezbędne. Wcześniejsza ciąża może nie pogorszyć stanu kobiety. Według kilku przeprowadzonych badań, macierzyństwo nie zwiększa ryzyka nawrotu raka.

Pewne jest, że każdy przypadek jest inny i decyzję o macierzyństwie po leczeniu raka należy przedyskutować z lekarzem, dokładnie znającym sytuację kobiety.


Bibliografia

Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4
Dal Pozzo E., Dilts J., Kiedy TO przydarzy się Tobie. Poradnik dla kobiet chorych na raka piersi, Świat Książki, Warszawa 2009, ISBN 978-83-247-1290-8
Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
Meder J. Problemy zdrowia psychicznego kobiet, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2003, ISBN 83-86826-85-1