Marker CA 15-3

Marker CA 15-3 jest markerem nowotworowym oznaczanym w raku piersi. Antygen ten to glikoproteina wytwarzana fizjologicznie w niewielkiej ilości przez zdrowe gruczoły piersiowe, jednak w chorobie nowotworowej ulega znacznie podwyższeniu we krwi. Badanie markera CA 15-3 wykonuje się już po wykryciu raka piersi, aby określić stopień jego zaawansowania, charakter zmian, służy ono także do monitorowania leczenia raka piersi.

Wskazania do wykonania badania na marker CA 15-3

Badanie poziomu markera CA 15-3 we krwi wykonywane jest w celu monitorowania leczenia raka piersi, a także w celu wykrycia, czy nie doszło do nawrotu raka piersi czy pojawienia się przerzutów raka piersi, głównie w wątrobie lub do kości. Nie zaleca się wykonywania oznaczenia markera CA 15-3 w celu wykrywania raka piersi, ponieważ jego podwyższony poziom może być spowodowany innymi czynnikami. W diagnozowaniu raka piersi zaleca się wykonanie innych badań piersi, np. badania USG, mammografii. Oznaczenie markera CA 15-3 powinno zostać wykonane przed rozpoczęciem leczenia. Wysoki poziom CA 15-3 może wskazywać na zaawansowaną postać raka piersi.

Wyniki badania markera CA 15-3

Marker CA 15-3 oznaczany jest w próbce krwi pobranej od pacjentki z żyły łokciowej. CA 15-3 to glikoproteina, normalnie wytwarzana w niewielkiej ilości przez gruczoły piersiowe, w znacznie większej zaś przez gruczoły piersiowe zaatakowane chorobą nowotworową. Jego wysoki poziom zauważa się w szczególności przy zaawansowanej postaci raka piersi.

Wartość referencyjna dla antygenu nowotworowego CA 15-3 wynosi poniżej 35J/ml. Podwyższony poziom markera CA 15-3 wykrywa się u 30% kobiet w początkowym stadium raka piersi bez przerzutów, ale aż w 75% u kobiet z rakiem piersi, który dał już przerzuty do innych odległych organów, np. wątroby. W przypadku zmian łagodnych marker wykrywany jest w ponad 90%. Niestety, niski poziom markera CA 15-3 nie wyklucza występowania raka piersi, ponieważ w początkowym stadium raka piersi ilość CA 15-3 może być jedynie niewiele podwyższona.

Podwyższony poziom CA 15-3, oprócz raka piersi, może wskazywać także na:

• nowotwór jelita grubego lub płuc (w niektórych przypadkach);

• rak wątroby, trzustki;

• niezłośliwe nowotwory piersi;

• marskość wątroby;

• zapalenie wątroby;

Nie ma prostego sposobu na obniżenie poziomu CA 15-3. Jego poziom może zmniejszyć się w wyniku zastosowanego leczenia raka. Czasami jednak może utrzymywać się na pewnym poziomie, szczególnie w przypadku zmian o charakterze niezłośliwym.

Oznaczenie markera CA 15-3 zaleca się przeprowadzić także z innymi badaniami, do których zaliczamy:

• receptory estrogenowe;

• receptory progesteronowe;

• badania genetyczne Her2/neu;

• badania genetyczne BRCA1 i BRCA2.

Badanie poziomu markera Ca 15-3 chociaż nie jest badaniem bardzo czułym i specyficznym, warto je wykonać po zdiagnozowaniu raka piersi. Ułatwi ono określić typ zmian nowotworowych w piersi, stopień jego zaawansowania i dostarczy informacji, czy obecne są przerzuty do innych narządów. Oznaczenia CA 15-3 należy wykonać powtórnie także w trakcie chemioterapii i hormonoterapii oraz po zakończeniu leczenia raka piersi.