Marker CEA

Marker CEA, a więc antygen rakowo-płodowy, jest to glikoproteina pochodzenia płodowego. Podwyższone stężenie antygenu CE nie pojawia się we wszystkich typach nowotworów. Jest to marker nowotworowy tylko niektórych raków. Wysoki poziom CEA we krwi pojawia się w przebiegu takich nowotworów, jak: rak piersi, rak jelita grubego, rak oskrzeli, rak trzustki, rak wątroby oraz rak tarczycy. Antygen CE wytwarzany jest przez płód, po urodzeniu jego synteza jest zahamowana. W wyniku tego procesu w surowicy krwi znajduje się pewna ilość antygenu rakowo - płodowego.

Wskazania do wykonania testu na obecność CEA i jego przebieg

Marker CEA oznaczany jest w celu wykrycia najczęściej występujących rodzajów raka, głównie do zdiagnozowania raka piersi. Poziom tego antygenu mierzony jest również w celu sprawdzenia, czy zastosowane leczenie wywiera odpowiedni skutek na chorego z rakiem. Wykorzystywane jest to głównie podczas chemioterapii. Badanie wykonywane jest przed i po operacji usunięcie komórek nowotworowych. Dzięki niemu możliwe jest sprawdzenie, czy nie nastąpił nawrót raka lub też oszacowanie, jakie jest prawdopodobieństwo u chorego na ponowne pojawienie się zmian nowotworowych. To badanie może być badaniem profilaktycznym raka piersi. Stężenie antygenu rakowo-płodowego nieco wzrasta także w stanach zapalnych wątroby i jelit.

Przed wykonaniem badania nie ma specjalnych zaleceń co do przygotowania się pacjenta. Zostaje od niego pobrana próbka krwi, najczęściej z żyły łokciowej. Miejsce wkłucia igły jest dezynfekowane. Próbka krwi pobierana jest do pojemnika z antykoagulantem. Podczas wkłucia igły może pojawić się niewielki ból lub pieczenie.

Powikłania po badaniu są rzadko spotykane. Może pojawić się siniak w miejscu wkłucia. W rzadkich przypadkach może pojawić się nabrzmienie żyły, bezpośrednio po pobraniu z niej krwi. Związane jest to z zapaleniem żył. Przykładanie ciepłych okładów przez kilka dni złagodzi objawy. U osób z zaburzeniem krzepnięcia krwi lub przyjmujących kwas acetylosalicylowy bądź inne leki działające przeciwzakrzepowo, po pobraniu krwi może pojawić się zwiększone krwawienie. Dlatego też należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, o problemach z krzepnięciem krwi (skaza krwotoczna), a także o paleniu papierosów.

Wyniki testu markera CEA

Prawidłowy wynik nie przekracza 2,5 ng/ml krwi. Wynik może różnić się w zależności od laboratorium. U nałogowych palaczy stężenie antygenu CE jest wyższy niż normalnie. Wynosi bowiem 5 ng/ml. Ważne jest więc, aby przed badaniem na marker CEA poinformować lekarza i osobę wykonującą badanie o paleniu papierosów.

Wysoki poziom antygenu rakowo-płodowego we krwi, powyżej 40ng/ml, może wskazywać na występowanie jednego z nowotworów:

• piersi,

• jelita grubego,

• odbytu,

• oskrzeli,

• trzustki,

• wątroby,

• tarczycy.

U osób z niewielkimi zmianami nowotworowymi lub w początkowym stadium raka poziom CEA może być niewiele podwyższony lub nawet prawidłowy.

Podwyższony poziom CEA może świadczyć o nawrocie choroby, gdy wcześniej zostały usunięte komórki nowotworowe. Wyższe stężenie tego antygenu (wzrost umiarkowany 5-40ng/ml) może wskazywać także na:

• marskość wątroby,

• zapalenie trzustki,

• niewydolność nerek,

• choroby zapalne jelit, np. choroba Leśniowskiego – Crohna,

• choroba wrzodowa,

• POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc),

• zablokowane drogi żółciowe,

• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,

• ciąża.

Stężenie antygenu CE po zastosowaniu odpowiedniego leczenia wraca do normy po ok. 6 tygodniach.

Badanie poziomu CEA w innych płynach ustrojowych niż krew, np. w płynie otrzewnowym lub płynie mózgowo-rdzeniowym, może wskazać, czy nowotwór rozprzestrzenił się na inne części ciała.