Rekonstrukcja piersi.

Zabiegi rekonstrukcji piersi są bardzo popularne w krajach Europy Zachodniej oraz USA – wykonuje się je u blisko jednej trzeciej pacjentek, które miały usuniętą pierś z powodu nowotworu. W Polsce liczba zabiegów z roku na rok rośnie.

Dlaczego rekonstrukcja?

Kobiety decydują się na rekonstrukcję piersi z wielu powodów. Mastektomia, czyli zabieg odjęcia piersi jest standardowym sposobem leczenia w przypadku rozpoznanego raka piersi, przy braku możliwości leczenia oszczędzającego. Dla wielu kobiet piersi są ważnym atrybutem kobiecości. Nawet przy pomyślnym rokowaniu i dobrych efektach leczenia raka, niektóre chore nigdy w pełni nie odzyskują dobrego samopoczucia i zadowolenia z siebie. Wiele pań noszących protezę w piersi nie czuje się komfortowo, obawiając się, ze proteza może się przesunąć lub stać się widoczna. W takich sytuacjach rekonstrukcja piersi wydaje się jak najbardziej zasadna.

Przed zabiegiem

Decyzję o rekonstrukcji piersi przy braku przeciwwskazań podejmuje przede wszystkim kobieta. Wszystko to czyni na podstawie informacji uzyskanych od lekarza. Przygotowanie do rekonstrukcji przypomina postępowanie przed każdym zabiegiem chirurgicznym. Oprócz badań laboratoryjnych, lekarz kwalifikuje do zabiegu na podstawie informacji o chorobach przewlekłych, uczuleniach, stosowania leków (zwłaszcza zmniejszających krzepnięcie krwi).

W niektórych przypadkach zabieg może być niestety przeciwwskazany. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do zabiegu rekonstrukcji są: 

• zapalna postać  raka sutka,
• problemy natury psychiatrycznej.

Przeciwwskazania względne obejmują natomiast: 

• przewlekle choroby płuc,
• niestabilną chorobę wieńcową,
• otyłość znacznego stopnia,
• zaawansowaną cukrzycę,
• palenie tytoniu,
• przebyte zabiegi w obrębie jamy brzusznej.

Rekonstrukcja piersi może być jednoczasowa – czyli wykonana równocześnie z zabiegiem odjęcia piersi lub opóźniona – wykonana kilka tygodni po pierwotnym zabiegu.

Rekonstrukcja jednoczasowa
Zaletą jest zaoszczędzenie kobiecie stresu związanego z powtórnym pobytem w szpitalu i kolejną operacją. Ze względu na natychmiastowy efekt, ma także korzystne działanie na psychikę. Do wad zabiegu należy natomiast większa możliwość zakażenia pooperacyjnego. 

Rekonstrukcja opóźniona
Dostarcza czasu na podjęcie decyzji co do wyboru rodzaju zabiegu. Wadą jest natomiast konieczność powtórnej hospitalizacji, kolejnego zabiegu i znieczulenia ogólnego.

Rodzaje zabiegów rekonstrukcyjnych

Możliwości zabiegów rekonstrukcyjnych piersi jest kilka. Wybór metody operacyjnej jest uzależniony od stanu zdrowia kobiety, budowy ciała, wielkości pozostałej piersi oraz indywidualnej decyzji pacjentki.

•  Ekspandery i implanty

Rekonstrukcję piersi wykonuje się w Polsce zazwyczaj za pomocą tzw. ekspandera. Ekspander jest rodzajem implantu, który służy do przygotowania przed wszczepieniem samej protezy. W przypadku ekspanderów starszej generacji, konieczne jest przeprowadzenie dwuetapowego zabiegu. Podczas pierwszej operacji wszczepia się ekspander, do którego przez kilka kolejnych miesięcy wstrzykuje się roztwór soli fizjologicznej. Pozwala to na powolne rozciąganie skóry klatki piersiowej i adaptację (wytworzenie kieszonki) przed wszczepieniem właściwej protezy. W momencie uzyskania optymalnego efektu, podczas kolejnej operacji ekspander zastępuje się protezą. Obie operacje wiążą się w krótkotrwałym pobytem na oddziale szpitalnym.  

Obecnie jednak coraz częściej wszczepia się nowoczesną protezę, która łączy w sobie cechy ekspandera i właściwej protezy piersi. W takim przypadku wykonuje się tylko jeden zabieg. Podobnie jak w przypadku zwykłego ekspandera, przez okres kilku miesięcy wstrzykuje się roztwór soli fizjologicznej, natomiast po uzyskaniu pożądanego efektu, usuwa się jedynie przewód służący do uzupełniania ekspandera.

• Przeszczep tkanek własnych

W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy niekorzystnym efekcie kosmetycznym uzyskanym po zabiegu odjęcia piersi, istnieje możliwość rekonstrukcji piersi z tkanek własnych. Najczęściej pobiera się do tego celu płat z mięśnia najszerszego grzbietu (mięsień usytuowany z tyłu i boku tułowia) czasami z dodatkowym wszczepieniem protezy albo płata z mięśnia prostego brzucha.  

Należy dodać, że istotnym elementem rekonstrukcji piersi jest także odtworzenie brodawki sutkowej. Wykonuje się to za pomocą tatuażu skóry lub przeszczepu skórnego z wewnętrznej powierzchni uda.

• Po zabiegu

Rekonwalescencja po zabiegu rekonstrukcyjnym z użyciem protez jest generalnie nieco szybsza niż w przypadku przeszczepów skórnych, trwa około 3 do 6 tygodni. W okresie rekonwalescencji należy unikać uprawiania sportu, nadmiernego obciążania i unoszenia kończyny po stronie operacji.

Więcej informacji na temat raka piersi szukaj na: abcrakpiersi.

Bibliografia

Holle J. Chirurgia plastyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1996, ISBN 83-200-3230
Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
Dal Pozzo E., Dilts J., Kiedy TO przydarzy się Tobie. Poradnik dla kobiet chorych na raka piersi, Świat Książki, Warszawa 2009, ISBN 978-83-247-1290-8
Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7